Stichting StudieGROEP WO2 REGIO dinteloord

Studie groep Dinteloord doet onderzoek en  verzamelt informatie en verhalen over de tweede wereld oorlog in en rondom Dinteloord.

Tijdens de tweede wereld oorlog waren er in en rondom Dinteloord veel activiteiten, zowel van de bezetter als van de geallieerden.

Tijdens de oorlog zijn er op Dinteloord's grondgebied 11 vliegtuigen neergestort waarvan de gegevens bekend zijn.

Tevens was het Volkerak secundair doelwit voor de geallieerden  piloten . Dit hield in dat als er een missie niet kon worden voltooid of een doelwit niet haalbaar was, dan werden de bommen  boven het Volkerak afgeworpen. De vliegtuigen moesten hun bommen wel afwerpen anders konden ze niet terug naar England komen, omdat de ballast dan teveel brandstof vergde om de oversteek te maken.

Het Volkerak was een belangrijke waterweg naar de Randstad voor de aanvoer van materiaal en voedsel voor de bezetter.

Vandaar dat er veel activiteit in de lucht was rondom het Volkerak en dus ook boven Dinteloord.

Tevens zijn de dag voor de bevrijding en op de dag van de bevrijding zware bombardementen uitgevoerd  door de geallieerden.

Dinteloord heeft vele doden en gewonden te betreuren door deze bombardementen .

 


Oprichting monument ter nagedachtenis van de bemanningsleden van de neergestorte vliegtuigen.

We gaan ons inzetten om een monument op te richten voor de vliegeniers en hun bemanningsleden die op Dinteloords grondgebied zijn neergestort. 

We zullen u meenemen langs alle neergestorte vliegtuigen op Dinteloords grondgebied .

 


Uit rapporten  blijkt dat Dinteloord gekend was als front gebied.

Luchtaanvallen vluchthaven Dintelsas


De gemeente Dinteloord en Prinsenland heeft hevig te lijden gehad onder de gevolgen van de luchtoorlog. Met name de vluchthaven bij Dintelsas werd regelmatig het doel van luchtaanvallen en beschietingen met boordwapens, het zgn. straffing. In dossier nr. 3744 uit het gemeentearchief, wordt uitgebreid ingegaan op de luchtaanvallen op grondgebied van Dinteloord. In een politioneel maandrapport voor de periode van 15-09-1943 tot en met 14-10-1943 werd als volgt bericht: “De aanvoer van bieten wordt zeer bemoeilijkt, doordat in het Volkerak vrij regelmatig schepen door vliegtuigen worden beschoten. Op 4 oktober 1943 is een schip beschoten, dat voor het kolen lossen voor de fabriek gelegen was. Hierbij werden 3 personen zwaar en 2 personen licht gewond”. De genoemde fabriek was de suikerfabriek. Aansluitend kan worden gesteld dat er niet één, maar twee schepen, genaamd Fidusia en Dana Adriana, op de Mark ter hoogte van de suikerfabriek door vier Britse vliegtuigen onder vuur werden genomen. Deze luchtaanval is dan ook niet direct relevant in kader van het onderzoek, omdat de suikerfabriek direct tegen Stampersgat aan ligt;

 Op 18-10-1943 voerden zeven à acht Britse vliegtuigen met boordwapens aanvallen uit op schepen in het Volkerak en de vluchthaven. Eén schip zonk, acht schepen werden min of meer ernstig beschadigd. Vijf personen raakten licht gewond .
 Op 13-11-1943 beschoten Britse vliegtuigen een schip dat zich op het Dintelsas bevond. Eén persoon raakte als gevolg van deze luchtaanval gewond.
 Op 30-11-1943 werd een sleepboot in het Volkerak tot zinken gebracht door geallieerde vliegtuigen (zie bijlage VI voor een kopie van het proces-verbaal);
 Op 29-02-1944 werden schepen in de haven van het Dintelsas beschoten. Eén burger werd gedood, twee anderen raakten gewond. In regionale literatuur wordt het volgende over de betreffende luchtaanval vermeld: “Engelse jagers beschoten op 29 februari 1944 bij Dintelsas (Dinteloord) de motor tjalk Zeelandia van Cornelis Abel Dane uit Sint-Annaland. De schipper werd dodelijk getroffen, zijn vrouw bleef ongedeerd. Ook zwager Adrie Scherpenisse - die mee aan boord was - kwam er goed vanaf, al werden de kappen van zijn klompen geschoten”. In Duitse rapporten werd gesproken over een aanval door een Spitfire op de haven van Dintelsas om 13:25 uur. Een Flak-militair en twee burgers raakten gewond, een marineschip werd beschadigd .
 Op 25-08-1944 ontplofte er een bom in de bebouwde kom van Dinteloord.

De overige vermeldingen met betrekking tot de (lucht-)oorlog zijn zeer divers. Het onderstaande overzicht bevat een selectie, van de grote hoeveelheid aangetroffen gegevens:
 In één van de buitendijken van Dinteloord werd door storm op 08-04-1943 een groot gat geslagen. Het gat werd met medewerking van de Wehrmacht gerepareerd;
 Op 04-11-1944 vonden er een bombardement en vliegtuigbeschietingen plaats op het grondgebied van de gemeente Dinteloord, met tot gevolg dat meerdere burgers om het leven kwamen.  In aansluiting op deze vermelding kan worden gesteld, dat ten gevolge van het op 04 en 05-11-1944 plaatsgehad hebbende bombardement, het postbureau van de Marechaussee geheel werd verwoest;
 Op 24-02-1945 berichtte de waarnemend burgemeester van Dinteloord als volgt: “De waarnemend Burgemeester van Dinteloord waarschuwt hierbij nogmaals de ingezetenen tegen het zonder dringende noodzaak tijdens granaatvuur zich in de open lucht op te houden of te begeven. Ook wijst hij met nadruk op het grote gevaar bij het inwerking stellen van het afweergeschut. Veelvuldig komt het voor dat blindgangers of granaatsplinters in deze gemeente terechtkomen. Tijdens het schieten is het dan ook geboden dekking te zoeken. Men gaat niet in open deuren of voor ramen staan. Bedwing uw nieuwsgierigheid!” Uit dit citaat blijkt, dat de bewoners maanden na de bevrijding nog steeds te duchten hadden onder neerkomende granaten;
 De burgemeester van de gemeente Dinteloord sprak in een brief d.d. 22-10-1946 over: “de zwaar getroffen gemeente Dinteloord”. Onder andere de gebouwen van de suikerfabriek en panden aan de Havenweg hadden oorlogsschade opgelopen;
 Een opgave lijst van munitie, projectielen d.d. 11-12-1944 etc. spreekt boekdelen over de hoeveelheden munitie die na de oorlog in de gemeente Dinteloord aanwezig waren: tientallen landmijnen, mortieren, handgranaten en daarnaast pantservuisten, kisten met patronen, granaten, blindgangers, enkele bommen en een “raketbom”. Op een 16 ha groot perceel bij het Dintelsas bevonden zich mijnen, bij de kerk lag munitie. Er was bovendien sprake van schade als gevolg van beschietingen. Het gemeentehuis werd door bommen, granaatvuur en boordwapens beschadigd. In de bebouwde kom liep het straten dek in bijna alle straten schade op door bom treffers en/of granaatvuur. Twee van de drie bruggen waren beschadigd en doordat een viertal bommen in de haven was ontploft, in combinatie met het feit dat twee schepen waren opgeblazen, werden de havenmuren ernstig beschadigd. Op tien plaatsen waren gaten in de weg geblazen. Nadat een gezonken zolderschuit in 1945 in het Dintelsas was gelicht, bleek dat het vaartuig een “bom” en 30 kisten munitie bevatte. Op de dijk langs de vluchthaven lagen lag een hoeveelheid munitie .


Boven:Duitse stellingen bij de vluchthaven te Dintelsas op 23-02-1944

Midden;Geallieerde stellingen langs het Volkerak. Rechtsboven is de vluchthaven van Dintelsas zichtbaar.

Onder;lucht foto van de vlucht haven op Dintelsas met inslag kraters goed zichtbaar.

Aan de hand van War Diaries, afkomstig uit The National Archives in Londen (UK) kan het volgende met betrekking grondgevechten worden vastgesteld:
 De gemeente Dinteloord was frontgebied. Dit blijkt uit het feit dat opeenvolgend verschillende eskadrons van de 12th Manitoba Dragoons de frontsector van de coördinaten 590420 tot 672451(meest noordelijke gedeelte: haven bij Dinteloord) in november 1944 bewaakten;
 In de War Diary van de 12th Manitoba Dragoons wordt op 03-12-1944 vermeld dat er drie lichtbakens waren geplaatst op de coördinaat 6745. Dit betreft de haven bij Dinteloord;
 Op 15-02-1945 crashte er een Mustang van de 8th USAAF op de coördinaat 618419. Deze locatie bevindt zich in de directe nabijheid van de Kleinedijk, ten zuidwesten van het onderzoeksgebied;
Duitse stellingen bij de vluchthaven te Dintelsas op 23-02-1944
 Op 16-02-1945 vielen er “6 rounds” 105 mm granaten op de coördinaten 651439 en 630430. De beide locaties liggen relatief dichtbij het onderzoeksgebied. Dit geldt ook voor de “10 rounds” van 105 mm en “25 rounds” 3 inch mortiergranaten die in het gebied .

 Op 20-03-1945 werd de vluchthaven van Dinteloord (coördinaat 670451) bestookt door Duitse artillerie. Er vielen volgens geallieerde opgave in totaal “10 rounds”;
 Op 24-04-1945 voerden ca. 20 Duitsers een raid uit in de Vrouwenpolder, tussen de coördinaten 654440 en 636437. Een groep van zes tot acht man, die bewapend was met Spandaus, kwam naar de dijk en sneed de telefoondraad kapot. Het kwam tot een vuurgevecht met de manschappen van 62nd Anti Tank Regiment;
Schets van het Nederlandse verzet van de haven van Dintelsas, met bijbehorende loopgraven etc.
 Op de bovengenoemde datum werd de kaartvierkant 6644 bestookt met 30 mortieren en vier geschutsgranaten. Het onderzoeksgebied, ten zuidwesten van de vluchthaven van Dinteloord, bevindt zich binnen deze coördinaat. Dit geldt ook voor de kaartvierkant 6042, waar twee granaten neerkwamen en de kaartvierkant 6744, waar op 27-03-1945 vijftien mortiergranaten en negen geschutsgranaten neerkwamen;
Geallieerde stellingen langs het Volkerak. 

Uit drie Duitse vermeldingen uit de Tweede Wereldoorlog blijkt eveneens dat de vluchthaven / Dintelsas het doelwit werd van Duitse artilleriebeschietingen (herkomst vermeldingen: collectie Van Doorn):
Vermelding d.d. 22-12-1944
Vermelding d.d. 26-12-1944
Vermelding d.d. 26-12-1944
Zowel de Daily Logs van de 2nd Air Force, alsmede de Operations Record Books (ORB‟s) van bij de luchtaanvallen betrokken Squadrons van de Royal Air Force, geven blijk van diverse luchtaanvallen op zowel de vluchthaven, als de plaats Dinteloord zelf. De luchtaanvallen werden uitgevoerd met raketten (vermoedelijk 3 inch met 60 lbs SAP), 250-ponders en 500 ponders. Een opvallende constatering is, dat enkele vermeldingen niet corresponderen met processen-verbaal uit het gemeentearchief. Ergo: niet iedere Britse vermelding voor een luchtaanval kan worden gekoppeld aan een Nederlandse primaire bron uit de Tweede Wereldoorlog. Het onderstaande overzicht bevat opeenvolgend de in The National Archives te Londen aangetroffen gegevens, gevolgd door uitgebreidere beschrijvingen uit de ORB‟s.
Sheet Datum Tijd SQN/Wing Type vliegtuig Gebied Coördi- Naat Beschrijving Daily Log 2n

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

National Archives-UK, Air 27/1729):
 “The Squadron took off at 11.45 hrs., on bombing, led by Major Ryg. No enemy opposition of any kind. 11 x 500 LB.s – 0.25 G.P. dropped. 9.000/3.000 ft. 1 near miss ship 2.000 Tons in harbour Oranjeoord D.6745. 2 in T/A remainder outside. Information: - 1 vessel believed 2.000 Tons & 6 barges in harbour Oranjeoord D 6745. At 12.45 hrs. all a/cs were safely returned to base. Weather was 3-4/1ohts. Cumulus 3/6.000 ft. Visibility good.”[ N.B. Oranjeoord ligt ten noordoosten van Heijningen. De enige haven in deze regio is de vluchthaven van Dintelsas, de coördinaat die wordt genoemd valt op de betreffende haven];
 “11 x 500 LBS 025 dropped. 1 near miss Ship. 2 in T/A. remainder outside.”;
Vermelding Operational History 146 Wing d.d. 28-09-1944:
 “257 Squadron attacked two very large barges at the mouth of the Dintel Mark river and left one sinking and the other well on fire. They also observed and reported a 2,000 ton ship.”;
 “257 Squadron returned to their 2,000 ton ship, and after firing 32 rockets into it, they saw a flash, a ball of smoke and flames. Four barges near, were straffed and strikes claimed. A ship of approximately 700 tons was also seen. The barge claimed sinking on the previous attack was definitely seen sinking.”;
Vermelding Operations Record Book No. 302 (Polish) Squadron d.d. 03-11-1944 (The National Archives-UK):
 “12 x 500 and 24 x 250 lb bombs were dropped on alternative target at D.6743, all bombs falling in the village. Flak encountered at E1656 and D6745 being beagre heavy”.
Mijnenvelden
Ten zuiden van de vluchthaven bevond zich een mijnenveld. Ter plaatse van dit mijnenveld werden in de periode 27-08-1945 t/m 29-08-1945 80 Schü-Minen 42 en 140 houten doosmijnen geruimd. Waarschijnlijk werden er drie mijnen vermist: er werden drie kraters gevonden van door bominslag ontplofte houten doosmijnen. Van ca. 80% van de mijnen waren de ontstekers “versleten” (volgens rapport, waarschijnlijk onschadelijk gemaakt / buiten werking gezet).

vlucht gegevens 

 

locatie datum en tijd doel en coordinaten squadron type vliegtuig
Vluchthaven Dintelsas 26-09-1944 10:45-13:51 D.6745 bombed with 11 x 500. One near miss on 2000-ton vessel in harbour. 332 / 132 Wing 12 Spitfires
Vluchthaven Dintelsas 28-09-1944 11:10- 18:35 D.671448. 32 R/P at 2000 ton vessel, 4 hits 2012 257 Squadron / 146 Wing 8 Typhoons
Dinteloord D.6743 04-11-1944 08:37-15:11 Dinteloord D.6743 3 targets at D.6743. 96 R/P fired, all targets destroyed 317 / 132 Wing 12 Spitfires
Dinteloord D.6743 04-11-1944 12:20-15:11 Area N. of River MAAS. 12 x 500 and 24 x 250 dropped on alternative target in village D.6743. All in T/A 2012 266 Squadron / 146 Wing 12 Typhoons

Heeft u vragen of opmerkingen maak dan gebruik van onderstaand formulier . we zullen zo snel mogelijk uw vraag beantwoorden.

Klik hier om een tekst te typen.

Rating: 0 sterren
0 stemmen